Ai cũng có một đời đáng sống

Nợ xấu là gì? Cách kiểm tra và xóa nợ xấu trên CIC năm 2026

Picture of Biên tập bởi VietMoney

Biên tập bởi VietMoney

04/11/2024

Nợ xấu là gì và làm sao để xử lý triệt để vết đen tín dụng này trên hệ thống CIC vào năm 2026? Hiểu đơn giản, đây là các khoản vay quá hạn trả nợ từ 90 ngày trở lên, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vay vốn của bạn tại các ngân hàng. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết cách tra cứu điểm tín dụng chính xác và lộ trình xóa nợ xấu an toàn.

Nội dung chính

1. Nợ xấu là gì?

Mặc dù có thể rất nhiều người đã nghe về nợ xấu nhưng trên thực tế không phải ai cũng hiểu nợ xấu là gì? Đây là một thuật ngữ được dùng trong ngành tài chính ngân hàng mục đích để chỉ các khoản nợ khó đòi mà khi tới hạn thanh toán nợ đã ghi trong hợp đồng tín dụng nhưng người vay không có khả năng trả nợ.

Nợ xấu là gì?
Nợ xấu là gì?

Hay hiểu đơn giản hơn là đã qua thời hạn thanh toán trên hợp đồng tín dụng 90 ngày nhưng người vay chưa trả nợ. Khoản nợ đó sẽ được xếp vào nợ xấu ngân hàng. Tùy từng trường hợp cụ thể mà có thể được xếp vào các nhóm nợ xấu khác nhau. Tuy nhiên, khi cá nhân đã được xếp vào danh sách nợ xấu theo phân loại trên CIC – Trung tâm thông tin Tín dụng quốc gia thì sau này sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi vay vốn ngân hàng hay các tổ chức tín dụng khác.

2. Phân loại 5 nhóm nợ cơ bản trên CIC

Cụ thể, căn cứ theo Khoản 5 Điều 3 Thông tư 31/2024/TT-NHNN vừa được ban hành, nợ xấu chính thức là các khoản nợ mà tổ chức tín dụng hoặc ngân hàng đã phân loại vào các nhóm rủi ro cao. Bao gồm: Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn), Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) và Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn).

5 loại nợ xấu ngân hàng hiện nay
5 loại nợ xấu ngân hàng hiện nay
Nhóm nợ và tên gọi Thời gian quá hạn Phân loại rủi ro Tác động Thời gian xóa nợ trên CIC
Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn Dưới 10 ngày An toàn Hầu như không ảnh hưởng. Khách hàng vẫn được duyệt vay nhanh, hưởng lãi suất ưu đãi và hạn mức tín dụng cao Cập nhật ngay sau khi thanh toán
Nhóm 2: Nợ cần chú ý Từ 10 đến 90 ngày Cảnh báo (Vàng Bị coi là khách hàng có rủi ro tiềm ẩn. Đa số ngân hàng sẽ tạm dừng cấp vốn mới trong vòng 12 tháng. Khó mở thêm thẻ tín dung. 12 tháng sau khi tất toán toàn bộ gốc và lãi
Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn Từ 91 đến 180 ngày Nợ xấu (Đỏ) Chính thức dính nợ xấu. Bị từ chối hồ sơ vay vốn tại mọi ngân hàng. Điểm tín dụng sụt giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân. 5 năm kể từ ngày hoàn thành nghĩa vụ trả nợ
Nhóm 4: Nợ nghi ngờ Từ 181 đến 360 ngày Nợ xấu đỏ Ngân hàng bắt đầu áp dụng các biện pháp thu hồi nợ gắt gao. Khả năng cao bị khóa các tài khoản tín dụng hiện có và không thể đứng tên vay hộ hay bảo lãnh. 5 năm thử thách sau khi trả hết nợ
Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn Trên 360 ngày Nợ xấu (Đen) Mức độ nghiêm trọng nhất. Có nguy cơ bị khởi kiện dân sự hoặc thanh lý tài sản đảm bảo (sổ đỏ, xe,…) Uy tín tài chính bị hủy hoại hoàn toàn 5 năm lưu viết trên hệ thống kể từ ngày thanh toán hết

>>> Xem thêm: Top 10 tiệm cầm đồ uy tín ở TP.HCM lãi suất thấp, an toàn

3. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nợ xấu

Tình trạng nợ xấu trên hệ thống tín dụng không chỉ đơn thuần đến từ việc thiếu hụt tài chính mà phần lớn bắt nguồn từ những sai lầm trong quản lý chi tiêu và các rủi ro bảo mật mà người vay thường chủ quan bỏ qua.

  • Quên hạn thanh toán: Đây là lỗi phổ biến nhất, đôi khi chỉ vì sự chủ quan hoặc bận rộn mà người vay quên mất ngày đến hạn, dẫn đến việc quá hạn từ vài ngày và bị nhảy nhóm nợ.
  • Chi tiêu vượt quá khả năng tài chính: Việc lạm dụng thẻ tín dụng hoặc vay trả góp để mua sắm các món đồ xa xỉ vượt quá mức thu nhập thực tế khiến áp lực trả nợ gốc và lãi đè nặng, dẫn đến mất khả năng chi trả.
  • Sử dụng vốn sai mục đích: Người vay dùng khoản vay kinh doanh vào mục đích tiêu dùng cá nhân hoặc đầu tư mạo hiểm (như chứng khoán, tiền ảo) dẫn đến thua lỗ, không có nguồn tiền quay vòng để trả nợ.
  • Thiếu hiểu biết về hợp đồng tín dụng: Không nắm rõ cách tính lãi suất thả nổi, các loại phí phạt chậm trả hoặc phí bảo hiểm khoản vay, khiến số tiền phải trả thực tế cao hơn nhiều so với tính toán ban đầu.
  • Đứng tên vay hộ người khác: Đây là nguyên nhân rất đáng tiếc khi người vay giúp bạn bè, người thân đứng tên hồ sơ nhưng người sử dụng vốn lại không trả nợ, khiến chủ hồ sơ phải chịu nợ xấu.
  • Vay qua ứng dụng (App) không chính thống: Một số App vay tiền có lãi suất cao. Người vay không đủ sức chi trả, dẫn đến việc bị đẩy vào nhóm nợ xấu trên hệ thống của các công ty tài chính liên kết.
  • Bị đánh cắp thông tin cá nhân (Identity Theft): Kẻ xấu sử dụng CCCD/CMND của bạn để vay vốn qua các ứng dụng hoặc làm thẻ tín dụng trái phép. Bạn chỉ phát hiện ra mình có nợ xấu khi đi kiểm tra CIC để vay vốn chính thống.
  • Việc nhận diện sớm những nguyên nhân kể trên là bước đi tiên quyết giúp bạn xây dựng một kế hoạch tài chính dự phòng vững chắc, từ đó bảo vệ uy tín cá nhân trước các tổ chức tài chính trong tương lai.

4. Ảnh hưởng nghiêm trong khi bị nợ xấu

Nợ xấu ảnh hưởng nghiệm trọng đến việc vay vốn sau này
Nợ xấu ảnh hưởng nghiệm trọng đến việc vay vốn sau này

Hệ lụy đầu tiên và dễ thấy nhất của nợ xấu là rào cản tuyệt đối trong việc thực hiện các giao dịch vay vốn tại các tổ chức tín dụng chính thống.

  • Bị từ chối hồ sơ vay mới: Khi bạn rơi vào nhóm nợ 3, 4 hoặc 5, hầu hết các ngân hàng thương mại sẽ ngay lập tức từ chối hồ sơ vay mua nhà, mua xe hoặc vay tiêu dùng vì bạn bị đánh giá là khách hàng có rủi ro cao.
  • Không thể mở thẻ tín dụng: Thẻ tín dụng dựa trên uy tín cá nhân, do đó lịch sử nợ quá hạn sẽ khiến bạn không bao giờ được phê duyệt hạn mức thẻ mới.
  • Mất cơ hội hưởng lãi suất ưu đãi: Ngay cả khi bạn chỉ ở nhóm 2, ngân hàng vẫn có thể áp dụng mức lãi suất cao hơn thông thường hoặc yêu cầu nhiều tài sản đảm bảo hơn để giảm thiểu rủi ro.
  • Ảnh hưởng đến cơ hội nghề nghiệp: Một số doanh nghiệp lớn, đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng hoặc kế toán, thường kiểm tra CIC của ứng viên trước khi tuyển dụng. Lịch sử nợ xấu có thể khiến bạn mất đi những cơ hội việc làm tốt.
  • Sự tỉnh táo và chủ động giải quyết nợ xấu với ngân hàng là giải pháp duy nhất để chấm dứt các áp lực này một cách an toàn.

5. Cách kiểm tra nợ xấu trên CIC đơn giản

5.1 Tra cứu trực tuyến qua cổng thông tin điện tử CIC

Đây là phương thức thuận tiện nhất giúp bạn tự kiểm tra dữ liệu hoàn toàn miễn phí ngay trên máy tính.

  • Bước 1: Truy cập địa chỉ cic.gov.vn của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia.
  • Bước 2: Chọn mục đăng ký và cung cấp thông tin định danh cá nhân theo biểu mẫu.
  • Bước 3: Nhận mã kích hoạt gửi về số điện thoại hoặc email để xác thực chính chủ.
  • Bước 4: Chờ hệ thống phê duyệt hồ sơ và gửi thông báo hoàn tất đăng ký.
  • Bước 5: Đăng nhập để xem báo cáo chi tiết về tình trạng dư nợ và nhóm nợ hiện tại.

Việc chủ động tra cứu qua website giúp bạn kịp thời phát hiện các sai sót thông tin nếu có mà không tốn bất kỳ chi phí nào.

5.2 Sử dụng ứng dụng di động CIC Credit Connect

Giải pháp này phù hợp với người dùng muốn quản lý điểm tín dụng thường xuyên ngay trên điện thoại thông minh.

  • Bước 1: Cài đặt ứng dụng CIC Credit Connect từ cửa hàng App Store hoặc Google Play.
  • Bước 2: Thực hiện các bước tạo tài khoản và tải lên ảnh căn cước công dân để định danh.
  • Bước 3: Hoàn tất xác thực khuôn mặt hoặc mã OTP theo hướng dẫn của ứng dụng.
  • Bước 4: Đăng nhập để khai thác báo cáo tín dụng và theo dõi biến động điểm số cá nhân.

Ứng dụng giúp bạn nhận thông báo tức thời mỗi khi có sự thay đổi về hồ sơ tín dụng, từ đó nâng cao tính bảo mật thông tin cá nhân.

5.3 Truy xuất dữ liệu tại các chi nhánh ngân hàng

Nếu bạn đang thực hiện thủ tục vay vốn, đây là cách nhanh nhất để biết chính xác đánh giá của tổ chức tài chính về hồ sơ của mình.

  • Bước 1: Mang theo căn cước công dân đến điểm giao dịch ngân hàng gần nhất.
  • Bước 2: Yêu cầu nhân viên tín dụng hỗ trợ kiểm tra lịch sử CIC trên hệ thống.
  • Bước 3: Ngân hàng thực hiện truy vấn và cung cấp kết quả tình trạng dư nợ hiện thời.
  • Bước 4: Nhận thông tin tư vấn dựa trên điểm số tín dụng thực tế từ phía ngân hàng.

Lưu ý rằng phương thức này thường đi kèm với mức phí dịch vụ tùy theo quy định riêng của từng ngân hàng tại thời điểm tra cứu.

6. Làm thế nào để xóa nợ xấu trên CIC

6.1 Giải quyết dứt điểm khoản nợ hiện tại

Đây là bước bắt buộc và duy nhất để kích hoạt quá trình làm sạch hồ sơ tín dụng trên hệ thống quốc gia.

  • Tất toán toàn bộ nợ gốc và lãi: Bạn cần liên hệ trực tiếp với ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng nơi phát sinh nợ xấu để trả hết số tiền còn thiếu, bao gồm cả lãi quá hạn và các khoản phí phạt phát sinh.
  • Lưu giữ chứng từ: Sau khi thanh toán, hãy yêu cầu ngân hàng cấp văn bản xác nhận bạn đã hoàn thành nghĩa vụ trả nợ để làm bằng chứng đối soát nếu hệ thống chưa cập nhật kịp thời.
  • Kiểm tra cập nhật: Sau khoảng 1 tháng kể từ ngày tất toán, bạn nên tự tra cứu lại CIC để đảm bảo trạng thái nợ của mình đã chuyển sang Đã tất toán.

6.2 Tuân thủ thời gian thử thách của hệ thống

Hệ thống CIC vận hành theo quy tắc tự động và cần thời gian để xóa bỏ hoàn toàn lịch sử nợ xấu tùy theo mức độ nghiêm trọng.

  • Đối với nợ nhóm 2 (Nợ cần chú ý): Thông tin sẽ được xóa khỏi lịch sử tín dụng sau 12 tháng kể từ ngày bạn trả hết nợ.
  • Đối với nợ xấu (Nhóm 3 đến nhóm 5): Thông tin nợ xấu sẽ được lưu giữ trong vòng 5 năm kể từ ngày tất toán hoàn toàn. Trong thời gian này, bạn gần như không thể vay vốn tại các ngân hàng chính thống.
  • Khoản nợ dưới 10 triệu đồng: Theo chính sách hiện nay, một số khoản nợ nhỏ sau khi được tất toán có thể được hệ thống hỗ trợ cập nhật và bỏ qua lịch sử nợ xấu nhanh hơn nếu đáp ứng đủ điều kiện của Ngân hàng Nhà nước.

Các ngân hàng và tổ chức tín dụng trước đây chỉ sử dụng CIC để tra cứu thông tin nợ xấu. Thế nhưng, giờ đây họ có thể sử dụng cả CIC lẫn PCB để tra cứu phục vụ cho công tác kiểm tra nợ xấu của khách hàng.

7. Những lưu ý cần biết để tránh nợ xấu

Dưới đây là các lưu ý then chốt để bạn bảo vệ hồ sơ tín dụng cá nhân và tránh rơi vào nợ xấu CIC:

  • Thanh toán đúng hạn: Luôn trả nợ trước ngày hạn từ 3-5 ngày để tránh rủi ro nghẽn mạng hoặc lỗi hệ thống ngân hàng.
  • Cài đặt nhắc nợ tự động: Sử dụng tính năng trích nợ tự động (Auto-debit) từ tài khoản lương để không bao giờ quên lịch thanh toán.
  • Kiểm soát số dư thẻ tín dụng: Chỉ nên chi tiêu dưới 50% hạn mức thẻ và ưu tiên thanh toán toàn bộ dư nợ thay vì chỉ trả số tối thiểu.
  • Tuyệt đối không đứng tên vay hộ: Không đứng tên trên hợp đồng vay hoặc mua hàng trả góp giúp người khác dưới bất kỳ hình thức nào.
  • Bảo mật thông tin cá nhân: Không chia sẻ ảnh chụp CCCD/CMND lên mạng hoặc các ứng dụng không uy tín để tránh bị kẻ gian đánh cắp danh tính để vay vốn.
  • Theo dõi CIC định kỳ: Tự kiểm tra lịch sử tín dụng 6 tháng một lần để kịp thời phát hiện và xử lý các sai sót hoặc khoản nợ lạ.
  • Hạn chế vay nhiều nơi cùng lúc: Tránh mở quá nhiều khoản vay trả góp tại các tổ chức khác nhau để không bị mất kiểm soát dòng tiền.

8. Một số câu hỏi thường gặp

8.1. Nợ bao nhiêu tiền thì bị coi là nợ xấu?

Không quan trọng số tiền nợ lớn hay nhỏ (kể cả chỉ vài nghìn đồng phí dịch vụ). Nợ xấu không xác định dựa trên số tiền mà dựa trên thời gian quá hạn. Chỉ cần bạn trễ hạn trả gốc hoặc lãi từ 91 ngày trở lên, bạn sẽ chính thức bị liệt vào danh sách nợ xấu trên hệ thống CIC.

8.2. Bị nợ xấu trong bao lâu thì được xóa hoàn toàn?

Thời gian xóa nợ xấu được tính từ ngày bạn thanh toán xong 100% dư nợ:

  • Nợ nhóm 2: Xóa thông tin sau 12 tháng.
  • Nợ nhóm 3, 4, 5: Xóa thông tin sau 05 năm (60 tháng).

Lưu ý: Nếu chưa trả hết nợ, vết nợ xấu sẽ tồn tại vĩnh viễn.

8.3. Làm sao để biết mình có bị nợ xấu hay không?

Bạn có thể tự kiểm tra bằng 3 cách nhanh nhất:

  • Tra cứu miễn phí tại website chính thức: cic.gov.vn.
  • Sử dụng ứng dụng điện thoại: CIC Credit Connect.
  • Yêu cầu nhân viên ngân hàng kiểm tra khi làm hồ sơ vay vốn bằng số CCCD

8.4. Đang bị nợ xấu có được vay tiền ngân hàng không?

Câu trả lời là KHÔNG. Khi đã rơi vào nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5), mọi ngân hàng và tổ chức tài chính chính thống sẽ từ chối hồ sơ vay vốn của bạn. Bạn chỉ có cơ hội vay lại sau khi đã xóa sạch nợ và trải qua thời gian thử thách (12 tháng hoặc 5 năm) theo quy định.

8.5. Nợ xấu ngân hàng có bị đi tù không?

Nợ xấu thông thường là tranh chấp dân sự, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự (không đi tù). Tuy nhiên, nếu người vay có hành vi lừa đảo, làm giả hồ sơ để chiếm đoạt tài sản hoặc cố tình bỏ trốn, tẩu tán tài sản để không trả nợ, thì có thể bị truy tố về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”.

8.6. Khi biết mình bị nợ xấu ngân hàng phải làm sao?

Bạn cần thực hiện 3 bước xử lý ngay lập tức:

  1. Liên hệ ngân hàng chủ quản để xác định tổng số tiền nợ (gốc + lãi + phí phạt).
  2. Tiến hành thanh toán dứt điểm toàn bộ dư nợ sớm nhất có thể.
  3. Yêu cầu ngân hàng cung cấp văn bản xác nhận đã tất toán và theo dõi định kỳ lịch sử CIC cho đến khi thông tin nợ xấu được xóa bỏ.

9. Lời khuyên để tránh rơi vào nhóm nợ quá hạn

  • Thanh toán khoản vay đúng hạn nhưng nên hiểu rõ rằng, ngày thanh toán đúng hạn là ngày mà công ty tài chính hoặc ngân hàng nhận được khoản vay chứ không phải là ngày mà bạn chuyển tiền trả nợ
  • Chỉ vay đúng khoản tiền mà mình thực sự cần, có mục đích, kế hoạch sử dụng hợp lý, không nên vay chỉ để thỏa mãn nhu cầu chi tiêu, mua sắm xa hoa
  • Trường hợp không may mất đi nguồn thu nhập, không thể trả nợ đúng hạn thì cần liên hệ ngay với ngân hàng để được tư vấn, tìm ra giải pháp phù hợp. Tuyệt đối không vì trốn nợ mà chấm dứt liên hệ vì rất có thể bạn sẽ bị ngân hàng kiện ra tòa

Như vậy, qua những thông tin trên có thể thấy rằng nếu lờ là, chủ quan thì rất dễ khiến bạn lâm vào tình trạng nợ xấu. Và khi mắc nợ xấu sẽ ảnh hưởng rất lớn tới việc vay vốn trong những lần sau. Điều đó có thể khiến bạn bỏ qua các cơ hội kinh doanh, phát triển. Vì vậy, bạn cần hết sức chú ý tới các khoản nợ của bản thân để không bị rơi vào nợ xấu của ngân hàng. Tuy nhiên, nếu không may mắc nợ xấu nhưng cần vay vốn thì phải làm sao?

Trường hợp các bạn đang thuộc nhóm nợ xấu nhưng lại có nhu cầu vay vốn thì có thể lựa chọn sử dụng dịch vụ cầm đồ thay vì xin vay vốn ngân hàng hay tổ chức tín dụng. Khi bị nợ xấu, gần như không hề có bất kỳ một ngân hàng hay tổ chức tín dụng uy tín nào chấp nhận cho bạn vay vốn tiếp, kể cả bạn có tài sản thế chấp hay người bảo lãnh. Thế nhưng, với dịch vụ cầm đồ của Vietmoney thì khác. Bạn chỉ cần có các tài sản giá trị như: Đồng hồ, túi hiệu, ô tô, laptop – máy tính, xe máy, máy ảnh, điện thoại, trang sức, đồ gia dụng là có thể đăng ký vay tiền.

>>> Xem thêm: Đăng ký cầm đồ an toàn, uy tín tại VietMoney

VietMoney - Hỗ trợ vay vốn an toàn khi bị nợ xấu
VietMoney - Hỗ trợ vay vốn an toàn khi bị nợ xấu

Khi đến với VietMoney các bạn dù mắc nợ xấu vẫn có thể vay tiền với số tiền vay lên tới 90% giá trị tài sản, trong khi lãi suất chỉ từ 1,65%. Thời gian vay và trả linh hoạt, miễn phí phạt trả trước hạn.

Tài sản cầm cố của khách hàng sẽ được niêm phong, bảo quản theo quy trình chuyên nghiệp, cam kết bồi hoàn nếu xảy ra thất lạc, cháy nổ. Dịch vụ cầm đồ Vietmoney có đầy đủ biên lai, biên nhận, hợp đồng với điều khoản rõ ràng. Sau khi ký hợp đồng cầm cố, tiền vay sẽ được giải ngân chỉ sau 30 phút, đảm bảo không làm bạn bị vướng nợ xấu.

Trên đây là giải đáp nợ xấu là gì và một số thông tin liên quan tới nợ xấu. Hãy cố gắng để bản thân không bị rơi vào nợ xấu. Nhưng nếu có vô tình bị nợ xấu bạn cũng đừng quá lo lắng, hãy đến với Vietmoney để sử dụng dịch vụ cầm đồ uy tín, chuyên nghiệp để giải quyết khó khăn tài chính bản thân.

>>> Xem thêm: Dịch vụ cầm ô tô giá cao, lãi suất thấp

VietMoney – Cầm Đồ Chính Trực

Với 9 năm đồng hành, VietMoney luôn là chỗ dựa tin cậy, hỗ trợ tài chính kịp thời để bạn vượt qua khó khăn. Với chúng tôi, sự tử tế, chân thành và đáng tin cậy là những giá trị cốt lõi đồng hành cùng bạn vượt qua mọi thử thách.